Cheerios Ad Brave Hearts

Chúng ta đã lên án rất nhiều quảng cáo tạo ra những định kiến tác động xấu trong xã hội. Nhưng bạn có biết, có những quảng cáo hướng đến một xã hội bình đẳng tốt đẹp nhưng lại bị một phần công chúng căm ghét?

Đầu tiên, mời bạn xem đoạn quảng cáo 29 giây cực kì dễ thương sau:

Đoạn quảng cáo của Cheerios trên Youtube – Just checking

Bạn có nhận thấy điều gì không ổn ở quảng cáo này không? Một vài điều giới thiệu: đây là quảng cáo của Cheerios – một loại thực phẩm ngũ cốc. Thông điệp “Ngũ cốc Cheerios tốt cho sức khỏe tim mạch” được diễn tả qua câu chuyện: Một cô bé hỏi mẹ rằng “có đúng là ngũ cốc Cheerios tốt cho trái tim không hả mẹ”, và khi nhận được câu xác nhận của mẹ là “đúng thế”, cô bé đã đổ hộp ngũ cốc Cheerios lên ngực trái của ông bố đang ngủ trên ghế sofa – với mong muốn “chiếc máy làm sạch cholesterol” như lời mẹ nói sẽ làm trái tim của ông bố thêm khỏe mạnh. Cảnh quay và câu chuyện vô cùng dễ thương, đặc biệt là cảnh ông bố tỉnh dậy thấy ngũ cốc trên ngực trái gây bất ngờ về sự hồn nhiên của cô bé, và kết thúc bằng chữ “Love” trên màn hình cùng với những hạt ngũ cốc Cheerios lăn – đã chuyển tải rất rõ ý nghĩa “Cherrios là sản phẩm dành cho những trái tim yêu thương  – để mọi người quan tâm và yêu thương lẫn nhau” khiến người xem thích thú và xúc động. Tuy nhiên, đoạn quảng cáo này đã không gây tranh cãi và thu hút sự chú ý đến vậy nếu những nhân vật trong quảng cáo không phải là một gia đình đa chủng tộc!

Đúng vậy, vấn đề là người mẹ thì da trắng, ông bố thì gia đen, và đứa con gái của họ thì có màu da là sự hôn phối của hai màu da – hai chủng tộc khác nhau đó. Đoạn quảng cáo trên – thực hiện bởi công ty quảng cáo Saatchi & Saatchi – được tải lên Youtube với tựa đề “Just checking” vào ngày 28 tháng 5 năm 2013. Trong hai tháng đầu tiên kể từ khi lên sóng, đoạn video này đạt được 4,1 triệu lượt xem.

Định kiến xã hội về màu da và phân biệt chủng tộc

Nếu bạn không sống trong một quốc gia có xã hội đa chủng tộc, bạn sẽ khó hình dung ra được sự kì thị và định kiến của những người da trắng với những người da màu và ngược lại. Rất nhiều bình luận từ những công chúng là những người phân biệt chủng tộc đã dùng những từ ngữ như ngu ngốc (stupid), ngớ ngẩn (dumb), buồn nôn (want to vomit), đáng ghê tởm (disgusting), sốc mạnh vì người bố da đen vẫn có thể tồn tại trong cái gia đình ấy (shock that a black father would stay with this family)… Quá nhiều bình luận tiêu cực về hôn nhân đa sắc tộc, kéo theo hôn nhân đồng tính… của những người mang định kiến đã khiến cho phía Cheerios quyết định đóng mục bình luận vào ngày 29 tháng 5 năm 2013.

Hẳn bạn biết bài diễn văn nổi tiếng vào năm 1963 của Martin Luther King về vấn đề phân biệt chủng tộc với ước mơ người da đen và da trắng có thể chung sống hòa thuận với nhau như những người bình đẳng. Tuy nhiên, cho đến nay giữa năm 2013 khi nhân loại đang sắp sửa bước vào thời hậu hiện đại đến nơi, vẫn có rất nhiều người phân biệt chủng tộc và “kinh tởm” người khác màu da của mình.

Lorreta White – một người da màu chia sẻ trong bình luận của cô về quảng cáo gây tranh cãi này: “Ở đất nước tôi, rất nhiều người đàn ông da màu tự nói rằng họ sẽ cảm thấy có vị thế trong xã hội hơn, tốt hơn và hòa nhập với xã hội hơn theo một cách nào đó, nếu cưới được một người vợ da trắng. Còn nhiều cô gái da màu thì lại tuyên bố rằng họ sẽ không bao giờ hẹn hò với một người đàn ông da trắng, trong khi một số khác thì lại nói họ chỉ hẹn hò với đàn ông da trắng”. Cả hai đều có những lí do khác nhau, nhưng rõ ràng đều xuất phát từ sự phân biệt chủng tộc: một bên thì tự ti với chủng tộc của mình, một bên thì căm ghét chủng tộc khác mình.

Một người bình luận khác kể lại câu chuyện ngày xưa khi anh ta còn bé, anh ta xem show truyền hình “Star of the day” và bị thuyết phục hoàn toàn bởi một giọng ca nữ. Và tất nhiên anh ta muốn cô ấy giành chiến thắng. Nhưng bà ngoại của anh ta giải thích rằng, cô ca sĩ ấy đúng là hát hay nhất thật nhưng sẽ không thể chiến thắng bởi vì cô ấy da đen “she is black”. Cậu bé hồn nhiên hỏi lại “da cô ấy chỉ hơi tối hơn những người khác một tí thôi mà, chứ cô ấy không đen”. Và đó là lần đầu tiên cậu bé được bà giải thích về cách hoạt động của xã hội – nơi mà những người da màu sẽ không bao giờ nhận được sự công bằng tuyệt đối.

Để hiểu rõ hơn về định kiến phân biệt chủng tộc ở các nước Âu Phi Mỹ Latinh, bạn có thể đọc các cuốn sách viết về thời kỳ trừ khử người Do Thái, xem phim The Help hay The freedom writers.

Phản ứng với những phản ứng tiêu cực

Mặc cho những khách hàng phân biệt chủng tộc phán xét và quay lưng, Phó chủ tịch marketing của Cheerios Camille Gibson đã nói về lí do họ chọn một cặp đôi đa sắc tộc làm nhân vật trong quảng cáo: “Nhiều khách hàng đã có những phản ứng tích cực với quảng cáo mới của chúng tôi. Tại Cheerios, chúng tôi biết có rất nhiều kiểu gia đình và chúng tôi trân trọng và tôn vinh tất cả họ”

Sự kiện này đã trở thành tin hot trên các báo chí Mỹ. Chỉ trong một vài ngày tiếp đó, nhiều bài báo về sự phản ứng của những công chúng phân biệt chủng tộc được đăng tải trên nhiều trang, như Gawker, The Huffington Post, The New York Times và Slate.

Các video ăn theo (Parodies)

Vào ngày 3 tháng 6, 2013, kênh CotillionGirlsComedy đã đăng một video ăn theo trong đó đứa con da  trắng dumps Cherrios lên ông bố đeo mặt nạ Ku Klux Klan (xem video phía dưới). Vào ngày 10 tháng 6, kênh Youtube Kenji America cũng tải lên một video ăn theo khác trong đó có cặp đôi là đa sắc tộc đồng tính (xem video phía dưới). Trong vòng 6 tuần, hai đoạn video này đã được hơn 1,25 triệu lượt view và 3.600 lượt bình luận.

Vào ngày 14 tháng 6, kênh Yotube TheFineBros đăng tải video (sẽ phân tích tiếp theo) và đạt được 3,82 triệu lượt xem và 40.100 lượt bình luận trong vòng 4 ngày.

Video parody của CotillionGirrlsComdedy

Video parody của Youtube Kenji

Kid React series – một series do Fine Bros thực hiện trong đó quay lại trực tiếp phản ứng của những đứa trẻ từ 7 đến 13 tuổi về các vấn đề đang được xã hội và đặc biệt là cộng đồng mạng quan tâm (thường là các video trên tivi và youtube) cũng đã làm một video clip về đoạn quảng cáo này:

Kids React to Cheerios Ad.

Ngay từ đoạn đầu video, Fine Bros đã nói “Những điều mà những đứa trẻ này nói ra cho chúng ta hiểu ra nhiều điều về những thứ mà với tư cách con người, thế giới chúng ta sống đang hướng đến”

Tất cả lũ trẻ trong Kid React, khi được hỏi riêng rẽ, đều thấy đoạn video rất dễ thương và không hiểu lí do vì sao nó lại giấy lên sự tranh cãi cho đến khi đạo diễn nói cho họ. Thậm chí khi chỉ ra “vấn đề là ở người bố và người mẹ”, thậm chí khi chúng nói được “một người da trắng và một người da màu”, chúng vẫn không thể hiểu ‘rút cuộc thì tại sao”. Có gì khác đâu, màu da đâu nói lên được họ là người xấu hay người tốt?

“Video này được làm từ bao giờ vậy? Những năm 1950 ư? (Sao phải tranh cãi về chuyện hôn nhân đa sắc tộc), thật là ngớ ngẩn” – Elle, 11 tuổi.

“Có những người cưới nhau chỉ đơn giản là vì họ yêu nhau như thế” – Morgan, 8 tuổi.

Phần lớn khi được nói về cuộc tranh cãi, những đứa trẻ đều cùng chung ý kiến không tin (rằng giữa năm 2013 mà người ta vẫn định kiến về hôn nhân đa sắc tộc) và không thể chấp nhận (những người phân biệt chủng tộc).

Mặc cho việc bị rất nhiều khách hàng quay lưng (những người phân biệt chủng tộc), Cheerios vẫn không dừng việc chiếu quảng cáo này trên tivi. Điều này được báo chí và những công chúng tích cực vô cùng khen ngợi và gọi họ là những người dũng cảm – “have brave hearts” và  “do the right thing” – làm những việc hợp đạo lý.

Thế mới biết, quảng cáo có thể gây tác động tiêu cực hay tích cực đối với xã hội. Nhưng ở những xã hội đang còn tồn tại rất nhiều định kiến muôn đời khó dỡ bỏ, những nhà quảng cáo vẫn phải đang tranh đấu để được là những nhà truyền thông chân chính.

Trần Thị Hồng Hà

FB :https://www.facebook.com/barley.luamach?ref=ts&fref=ts

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s